Colostrum dla sportowców – czy warto je suplementować?

Colostrum, czyli siara bydlęca, to pierwsze mleko produkowane przez krowę w ciągu kilku dni po porodzie. Jest to produkt bogaty w immunoglobuliny, czynniki wzrostu oraz cytokiny, który stosuje się nie tylko jako naturalne suplementy na trądzik czy składnik kosmetyków z colostrum, ale przede wszystkim jako wsparcie dla sportowców. Na rynku dostępne są jego różne formy – od proszku dla niemowląt po suplementy dedykowane dorosłym. Jakie korzyści może przynieść suplementacja colostrum osobom aktywnym fizycznie i zawodowym sportowcom?

Mechanizmy działania colostrum

Z uwagi na wysoką zawartość immunoglobulin (IgG) naturalne colostrum może neutralizować patogeny w organizmie osób aktywnych fizycznie, co przekłada się na ograniczenie stanów zapalnych, a także zmniejszenie ryzyka infekcji górnych dróg oddechowych. Czynniki wzrostu (IGF-1) stymulują natomiast syntezę białek mięśniowych oraz naprawę mikrouszkodzeń wywołanych wysiłkiem, co sprzyja szyb­szej regeneracji po intensywnych treningach. Dodatkowo badania wskazują, że colostrum obniża stężenie prozapalnej cytokiny TNF-α, czyli łagodzi bóle mięśniowe i wspiera szybszy powrót do pełnej sprawności fizycznej po obciążającym wysiłku.

Co mówią badania?

W badaniu „Long-Term Bovine Colostrum Supplementation in Football Players” przeprowadzonym w 2023 roku oceniano wpływ sześciomiesięcznej suplementacji colostrum u piłkarzy. Mimo braku istotnych zmian w standardowych testach wydolnościowych zauważono znaczący spadek stężenia TNF-α, a także wzrost poziomu IgG we krwi, co wiąże się ze wzmocnieniem mechanizmów odpornościowych i możliwością szybszej regeneracji mięśni po treningu.

Kolejne badanie – „Bovine Colostrum Supplementation’s Lack of Effect on Immune Variables During Short-Term Intense Exercise in Well-Trained Athletes” z 2011 roku – przeprowadzono u sportowców, wprowadzając im dziesięciodniową suplementację 25 g colostrum dziennie oraz porównując ją z grupą przyjmującą mleko odtłuszczone. Nie odnotowano zmian w liczbie leukocytów, stężeniach cytokin ani poziomie immunoglobulin po wysiłku, co wskazuje na brak wpływu na łagodzenie ostrej supresji immunologicznej w tym krótkim okresie podawania.

Najstarsze spośród omawianych badań, czyli „The effect of bovine colostrum supplementation on exercise performance in elite field hockey players”, przeprowadzone w 2002 roku objęło elitarne grupy hokeistów, którzy przez osiem tygodni przyjmowali 60 g colostrum dziennie. W porównaniu z grupą suplementowaną białkiem serwatkowym sportowcy stosujący siarę bydlęcą uzyskali znacząco lepsze wyniki w teście sprintu 5×10 m, choć nie zaobserwowano efektów w zakresie zmiany masy ciała ani wytrzymałości.

Praktyczne wskazówki dla sportowców

Aby uzyskać korzystny efekt przeciwzapalny i wspomagający odporność, warto rozważyć suplementację colostrum w dawce co najmniej 10–20 g dziennie przez okres od czterech do ośmiu tygodni. Szczególnie zalecane jest stosowanie siary w fazach wzmożonego treningu, podczas częstych podróży na zawody lub w sezonie zwiększonego ryzyka infekcji. Chociaż wpływ colostrum na wydolność fizyczną może być różny w zależności od protokołu badań i grupy sportowców, istnieją dowody na jego działanie antyzapalne oraz immunomodulujące.